Algemene inleiding

Inhoud

Kadernota

Net als vorig jaar heeft de gemeenteraad haar eigen proces gevolgd om tot een Kadernota 2021 te komen. De raadsfracties hebben hun wensen voor de aankomende jaren besproken. Het resultaat is een overzicht met aandachtspunten en onderwerpen voor de bestuurlijke agenda. Het college heeft daar een reactie op gegeven. Voor zover relevant voor deze begroting komen we in de beleidsprogramma’s terug op de aandachtspunten en onderwerpen. De raad heeft besloten om het volgende op te nemen in de Kadernota 2021:

  1. Concrete doorberekening in de programmabegroting van de volgende aanvullende maatregelen inzake de schulphulpverlening:
    • verlagen van de incassokosten tot maximaal € 75 (voorbeeld Arnhem);
    • schulden van jongeren omzetten in een lening die naar draagkracht wordt afgelost (voorbeeld gemeente Amsterdam), kwijtschelden van de WMO-bijdrage;
  2. Mogelijkheden te onderzoeken om de woonlasten te beperken middels een lastenverlichting.

De raad heeft het college gevraagd in een apart overzicht inzichtelijk te maken hoe de kaders hierboven genoemd onder punt 1 en 2 in de programmabegroting 2021 zijn verwerkt. Hieronder hebben wij aangegeven hoe hiermee is omgegaan.

 

Schuldhulpverlening

Verlaging van de incassokosten tot maximaal € 75
Onze verwachting is dat in de praktijk in geval van schuldhulpverlening sowieso meestal niet meer dan € 75 incassokosten in rekening worden gebracht door de gemeente. Hogere kosten worden alleen in rekening gebracht bij inwoners met een eigen woning en/of inwoners die relatief veel afval aan de weg zetten. Gelet hierop zien wij geen aanleiding om hier in de begroting rekening mee te houden, we voorzien immers geen tot weinig extra kosten.


Omzetting van schulden van jongeren in een lening naar draagkracht
Uit navraag bij onze schuldhulpverlener en bij de LEV-groep blijkt dat er in Nuenen weinig jongeren met schulden bekend zijn. En als die er al zijn, dan wordt meestal een oplossing gezocht binnen de familiekring. De afgelopen 5 jaar hebben slechts twee jongeren (tot 27 jaar) een schuldregelingstraject doorlopen. Wij zien in deze cijfers geen aanleiding om in de begroting 2021 rekening te houden met extra kosten.


Kwijtschelden van WMO-bijdragen
Jongeren onder de 18 jaar vallen onder de Jeugdwet en hoeven geen eigen bijdrage te betalen. Jongeren tussen de 18 en 27 jaar betalen maximaal een eigen bijdrage van € 19 per maand, afhankelijk van hun inkomsten. Jongeren tussen de 18 en 27 jaar die op bijstandsniveau zitten en een WMO-bijdrage moeten betalen, krijgen deze kosten vergoed via de bijzondere bijstand. Wij zien hierin geen aanleiding om in de begroting 2021 rekening te houden met extra kosten.


Mogelijkheden tot lastenverlichting
De begroting 2021 biedt geen ruimte voor lastenverlichting. We hebben in deze begroting weinig nieuw beleid opgenomen en kritisch gekeken naar mogelijkheden om bezuinigingen op bestaand beleid door te voeren zonder het huidige voorzieningenniveau aan te tasten. Daarnaast is het onzeker in welke mate het coronavirus nog financiële consequenties heeft in 2021. Daarom zien wij geen mogelijkheden om op dit moment de onroerendezaakbelasting te verlagen.

Bestaand beleid en autonome ontwikkelingen

Er kunnen zich allerlei omstandigheden voordoen waardoor het noodzakelijk of wenselijk is om de begroting van bestaand beleid aan te passen. Het gaat hierbij om beleid waaraan al uitvoering wordt gegeven of waarover al besluitvorming heeft plaatsgevonden. Kortom: voor de uitvoering van dit beleid zijn financiële middelen beschikbaar gesteld. Een verandering/aanpassing kan tot gevolg hebben dat er meer of minder kosten dan wel meer of minder opbrengsten zijn. Daarnaast zijn er autonome ontwikkelingen waarop wij geen of nauwelijks invloed hebben, maar die wel financiële gevolgen hebben. Denk hierbij aan indexeringen, rentestand, hoogte van uitkeringen uit het gemeentefonds en bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. 

Het is ons dit jaar gelukt om de septembercirculaire 2020 van het gemeentefonds te verwerken in de begroting, omdat we deze tijdig hebben ontvangen. Doorgaans komt deze circulaire pas beschikbaar nadat de begroting is opgesteld en voor de behandeling van de begroting in de raad, waardoor in plaats van verwerking in de begroting gekozen wordt voor een 1e begrotingswijziging. Dit jaar is dit niet nodig en de financiële impact van de septembercirculaire 2020 is in deze begroting inzichtelijk gemaakt.

In onderstaand overzicht zijn de financiële consequenties van aanpassingen in bestaand beleid en autonome ontwikkelingen weergegeven, waarbij een negatief getal een nadeel en een positief getal een voordeel ten opzichte van de huidige begroting aangeeft.

Bij de betreffende programma's is hierop een toelichting gegeven.

Bestaand beleid en autonome ontwikkelingen: Progr. 2021 2022 2023 2024
Rijk van Dommel en Aa is opgeheven, stond nog in begroting 1 15.000 15.000 15.000 15.000
Budget voor implementatie digitale participatie 1 -10.000
Actualisatie personeelslasten 1 -189.704 -130.494 -137.767 -137.770
Formatieuitbreiding 8 uur medewerker administratie B (zaakgericht werken) 1 -11.280 -11.280 -11.280 -11.280
Formatieuitbreiding 1 fte beleidsmedewerker mobiliteit verkeer 1 -79.075 -79.075 -79.075 -79.075
Bijdrage Dienst Dommelvallei volgens programmabegroting 2021 DDV (incl 1e begr.wijz. 2020) 1 -65.885 -361 30.792 -8.132
BTW-nadeel bijdrage Dienst Dommelvallei 1 -40.000 -40.000 -40.000 -40.000
Vernieuwing software sociaal domein 1 -33.000
Telefoniebudgetten aframen na nieuwe aanbesteding 1 21.536 21.535 21.534 21.534
Uitvoering ROK (Regionaal Operationeel Kader) milieutoezicht 2 -14.190 -28.380 -42.570 -42.570
Bijramen RIEC; aframen veiligheid&leefbaarheid (is al op andere manieren ingevuld) 2 10.000 10.000 10.000 10.000
Verlenging inzet toezichthouder sociaal domein voor RIEC-casussen en Dommelstroom Interventieteam 2/3 22.000 22.000
Uitvoeringskosten jeugdzorg 3 -19.300 -19.300 -19.300 -19.300
Restant stelpost armoedebeleid vervallen 3 35.000 35.000 35.000 35.000
Nota vrijwilligersbeleid 2020 3 -12.200 -12.200 -12.200 -12.200
Stijging kosten leerlingenvervoer 3 -30.000 -30.000 -30.000 -30.000
Onderhoud nieuwe hybridevelden Gerwen en Nederwetten 4 -43.000 -43.000 -43.000 -43.000
Pachtinkomsten Nuenen-West 5 15.000 15.000 15.000 15.000
Extra kosten personeel BAG / BGT in Geldrop - Mierlo 5 -15.000 -15.000 -15.000 -15.000
Nieuwe wetgeving BRO 5 -10.000
Wegenlegger 6 -40.000
Areaaluitbreidingen groen 6 -35.000 -29.500 -29.500 -35.000
Planvorming bomenbestand 6 -10.000
Opname beeldkwaliteitbeplanting 6 -7.500
Inhuur ODZOB medewerker 6 -20.000 -20.000 -20.000 -20.000
Resultaat riolering en afval incl. reiniging wegen (o.m. achterblijvende btw) 6 18.394 16.296 15.718 46.789
Cultuurhistorische waardekaart 7 -15.000
Marktgelden lopen terug 7 -10.100 -10.100 -10.100 -10.100
Pachtovereenkomst Enode afgelopen per 31-12-2019 7 -13.615 -13.615 -13.615 -13.615
Herberekening OZB 8 -18.700 -40.100 -62.900 -86.900
Algemene uitkering gemeentefonds (meicirculaire) 8 203.886 392.608 202.919 -48.239
Algemene uitkering gemeentefonds (septembercirculaire) 8 281.270 107.917 94.808 117.367
Stelpost inflatie verhogen 8 -200.000
Actualisatie kapitaallasten incl. overzicht investeringen 2021-2024 div. 160.068 253.897 119.611 138.173
Toerekeningen salariskosten en overhead aan projecten en gesloten huishoudingen div. 90.245 69.376 56.052 63.874
Kleine aanpassingen < € 10.000 div. -21.200 -13.700 -13.700 -21.200
Totaal aanpassingen bestaand beleid 166.150 205.024 36.427 -250.644

Nieuw beleid

In de kadernota zijn de wensen van de raad met betrekking tot nieuw beleid opgenomen. In de Kadernota 2021 wordt gevraagd om een doorberekening van enkele mogelijke wijzigingen in het beleid met betrekking tot schuldsanering. Of het huidige beleid op deze punten daadwerkelijk aangepast moet worden, daarover heeft de raad (nog) geen besluit genomen. Daarom hebben we de financiële consequenties van de gewenste aanpassingen aangegeven in de paragraaf Kadernota 2021 van deze begroting. Deze doorberekening hebben we niet opgenomen in het overzicht Nieuw beleid, omdat wij gelet op de beperkte omvang van de problematiek, geen aanleiding zien om hiertoe een raadvoorstel voor te bereiden. Dit is anders als de raad besluit het college opdracht te geven het huidige beleid inzake schuldsanering aan te passen.

Daarnaast hebben we zelf wensen voor nieuw beleid. Gelet op de beperkte financiële ruimte voelen wij ons genoodzaakt om onze ambities naar beneden bij te stellen en scherpe keuzes te maken. Ook veranderingen in de wet- en regelgeving maken het soms noodzakelijk om financiële middelen beschikbaar te stellen voor nieuw beleid. In onderstaand overzicht zijn de financiële consequenties van nieuw beleid weergegeven.

Om tot een sluitende begroting te komen hebben we ook ombuigingen opgenomen in deze begroting. Het gaat dan om 'laaghangend fruit', zonder het voorzieningenniveau aan te tasten. We hebben onderzocht op basis van ervaringscijfers op welke plaatsen we wat budget kunnen 'missen', voor één  jaar dan wel structureel. Zo hebben we wat ruimte kunnen creëren.

 

Nieuw beleid: Progr. 2021 2022 2023 2024
Lokaal sportakkoord 4 -23.680 -23.680
Omgevingswet 5 -16.000 -16.000 -16.000
Erfgoedbeleid 7 -5.000
Totaal aanpassingen nieuw beleid -23.680 -44.680 -16.000 -16.000
Ombuigingen: Progr. 2021 2022 2023 2024
Actualisatie budget wijkschouwen 1 4.000 4.000 4.000 4.000
Eenmalig 2021: budget openbare ruimte kernen 1 5.000
Eenmalig 2021: opleidingsbudget 1 30.000
Eenmalig 2021: budget handhaving milieubeheer 2 1.500
Leges kinderopvang 3 4.000 4.000 4.000 4.000
Actualisatie budget soc.cultureel werk 3 13.000 13.000 13.000 13.000
Actualisatie budget maatwerk chronisch zieken 3 10.000 10.000 10.000 10.000
Actualisatie budget onderwijshuisvesting 4 20.000 20.000 20.000 20.000
Actualisatie budget Wabo inhuur 5 35.000 35.000 35.000 35.000
Actualisatie budget volkshuisvesting 5 1.408 1.408 1.408 1.408
Actualisatie budget onderhoud bossen 6 5.000 5.000 5.000 5.000
Actualisatie budget verkeer 6 5.800 3.300 3.300 3.300
Actualisatie budget villagemarketing 7 10.000 10.000 10.000 10.000
Actualisatie budget musea 7 10.000 10.000 10.000 10.000
Eenmalig 2021: budget monumentenbeleid 7 12.500
Totaal ombuigingen 167.208 115.708 115.708 115.708

Financiële gevolgen van de coronacrisis

Net als alle gemeenten wordt ook Nuenen geraakt door de coronacrisis. Ook in 2021 zullen we de gevolgen daarvan nog ondervinden. Het Rijk heeft toegezegd de gemeenten financieel te compenseren. De VNG heeft een extern bureau onderzoek laten doen om een eerste indruk te krijgen van de financiële consequenties van de coronacrisis voor gemeenten. Medio juli 2020 is dit rapport verschenen. Wij gebruiken dit rapport om de gevolgen voor onze gemeente te monitoren. Een van de belangrijkste conclusies van het rapport is dat de verschillen tussen regio’s en type gemeenten groot zijn. Verder is duidelijk dat gemeenten in 2020 al veel kosten hebben gemaakt, maar dat de meeste kosten nog moeten komen. Wij hebben de meerkosten of minderopbrengsten als gevolg van de coronacrisis doorgerekend en in deze begroting opgenomen met het uitgangspunt dat de coronamaatregelen in stand blijven tot 1 juli. Wij verwachten daarvoor gecompenseerd te worden en hebben daarom ook een aanvullende rijksbijdrage begroot. 

In onderstaande tabel staan de financiële gevolgen door de coronacrisis die wij verwachten tot 1 juli 2021, waarbij een negatief getal een nadeel en een positief getal een voordeel ten opzichte van de huidige begroting aangeeft:

 

Financiële gevolgen coronacrisis: Progr. 2021 2022 2023 2024
Tijdelijke extra formatie Sociale Zaken agv coronacrisis (via Dienst Dommelvallei) 1 -52.500
Verwachte meerkosten handhaving en toezicht agv corona 2 -25.000
Verwachte meerkosten bijstand (BUIG) agv coronamaatregelen 3 -62.500
Minder leges omgevingsvergunningen agv corona 5 -50.000
Stelpost voor overige meerkosten of minderopbrengsten agv corona 8 -50.000
Verwachte rijksbijdrage coronamaatregelen (AU/BUIG) 8 240.000
Totaal gevolgen coronacrisis 0 0 0 0

Totaaloverzicht

We hebben de financiële consequenties van de autonome ontwikkelingen, de aanpassingen in bestaand beleid en nieuw beleid doorgerekend.  Dit alles leidt tot onderstaand financieel overzicht.

Totaaloverzicht 2021 2022 2023 2024
Saldo baten en lasten vanuit begroting 2020-2023 (incl. amendementen) -140.100 512.142 409.779 409.779
Begrotingswijzigingen raadsbesluiten 2020 na vaststelling begroting 2020 -67.731 -103.361 -336.817 -328.403
Aanvulling met nieuw begrotingsjaar 2024 (verschillen met begrotingsjaar 2023) 606.230
Saldo baten en lasten gewijzigde begroting 2021-2024 -207.831 408.781 72.962 687.606
Aanpassingen bestaand beleid 166.150 205.024 36.427 -250.644
Aanpassingen nieuw beleid -23.680 -44.680 -16.000 -16.000
Ombuigingen 167.208 115.708 115.708 115.708
Nieuw saldo baten en lasten 2021-2024 101.847 684.833 209.097 536.670
Presentatie van het structureel begrotingssaldo 2021 2022 2023 2024
Saldo baten en lasten -117.967 446.858 -214.635 152.627
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves (+ is onttrekking per saldo) 219.814 237.975 423.732 384.043
Begrotingssaldo na bestemming 101.847 684.833 209.097 536.670
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) -535.807 -286.093 -113.860 -35.425
Structureel begrotingssaldo 637.654 970.926 322.957 572.095
Structurele kapitaallasten investeringen 309.000 346.000 252.000 82.000
Structureel begrotingssaldo definitief 328.654 624.926 70.957 490.095
Publicatiedatum: 08-10-2020

Inhoud