Toelichting overzicht van baten en lasten

De toelichting op het overzicht van baten en lasten bestaat uit drie onderdelen: de analyse van het overzicht van baten en lasten, het overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten en het overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves.

In de analyse van het overzicht van baten en lasten worden de verschillen toegelicht tussen het saldo van de baten en lasten in het jaar 2025 van deze begroting (2025 nieuw) en het jaar 2025 van de primaire meerjarenbegroting 2024-2027 (2025 oud). Die verschillen omvatten dus zowel begrotingswijzigingen met structurele gevolgen die al zijn vastgesteld bij raadsbesluiten in 2024, als de financiële aanpassingen die in deze begroting worden voorgesteld.

Bedragen x € 1.000

Toelichting verschillen per programma

Programma 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening

Terug naar navigatie - Programma 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening
1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening
Begroting 2025 nieuw -13.412
Begroting 2025 oud -12.532
Verklaring van het verschil -880
Begrotingswijzigingen 2024 en verschil in toerekening salariskosten 865
Aanpassingen nieuw en bestaand beleid: zie programma 1 -1.745
Totaal -880

Programma 2. Veiligheid & Handhaving

Terug naar navigatie - Programma 2. Veiligheid & Handhaving
2. Veiligheid & Handhaving
Begroting 2025 nieuw -2.863
Begroting 2025 oud -2.386
Verklaring van het verschil -477
Begrotingswijzigingen 2024 en verschil in toerekening salariskosten -307
Aanpassingen nieuw en bestaand beleid: zie programma 2 -170
Totaal -477

Programma 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd

Terug naar navigatie - Programma 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd
3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd
Begroting 2025 nieuw -19.758
Begroting 2025 oud -18.552
Verklaring van het verschil -1.206
Begrotingswijzigingen 2024 en verschil in toerekening salariskosten -50
Aanpassingen nieuw en bestaand beleid: zie programma 3 -1.156
Totaal -1.206

Programma 4. Verenigingen & Accommodaties

Terug naar navigatie - Programma 4. Verenigingen & Accommodaties
4. Verenigingen & Accommodaties
Begroting 2025 nieuw -3.111
Begroting 2025 oud -2.828
Verklaring van het verschil -283
Begrotingswijzigingen 2024 en verschil in toerekening salariskosten -170
Aanpassingen nieuw en bestaand beleid: zie programma 4 -113
Totaal -283

Programma 5. Wonen & Leefomgeving

Terug naar navigatie - Programma 5. Wonen & Leefomgeving
5. Wonen & Leefomgeving
Begroting 2025 nieuw -2.081
Begroting 2025 oud -1.937
Verklaring van het verschil -144
Begrotingswijzigingen 2024 en verschil in toerekening salariskosten -21
Aanpassingen nieuw en bestaand beleid: zie programma 5 -123
Totaal -144

Programma 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & verkeer

Terug naar navigatie - Programma 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & verkeer
6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer
Begroting 2025 nieuw -4.372
Begroting 2025 oud -4.301
Verklaring van het verschil -71
Begrotingswijzigingen 2024 en verschil in toerekening salariskosten 40
Aanpassingen nieuw en bestaand beleid: zie programma 6 -111
Totaal -71

Programma 7. Economie, Toerisme & Recreatie

Terug naar navigatie - Programma 7. Economie, Toerisme & Recreatie
7. Economie, Toerisme & Recreatie
Begroting 2025 nieuw -1.638
Begroting 2025 oud -1.756
Verklaring van het verschil 118
Begrotingswijzigingen 2024 en verschil in toerekening salariskosten 251
Aanpassingen nieuw en bestaand beleid: zie programma 7 -133
Totaal 118

Programma 8. Financiën en belastingen

Terug naar navigatie - Programma 8. Financiën en belastingen
8. Financiën en belastingen
Begroting 2025 nieuw 47.235
Begroting 2025 oud 44.293
Verklaring van het verschil 2.942
Begrotingswijzigingen 2024 en verschil in toerekening salariskosten -426
Aanpassingen bestaand beleid: zie programma 8 3.328
Resultaat boekjaar 40
Totaal 2.942

Overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten

Terug naar navigatie - Overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten

Als per jaarschijf van de meerjarenraming de structurele lasten gedekt zijn door structurele baten is er sprake van structureel evenwicht. Hiervoor is het van belang dat uit de begroting duidelijk blijkt welke geraamde baten en lasten structureel van aard zijn en welke incidenteel. Het structureel begrotingssaldo kan alleen bepaald worden door het begrotingssaldo te zuiveren van incidentele baten en lasten. 

Bij het opstellen van het overzicht van incidentele baten en lasten is uitgegaan van de ‘Notitie structurele en incidentele baten en lasten' die de Commissie BBV in 2018 gepubliceerd heeft. De provincie heeft als aanvulling op deze notitie in augustus 2021 een handreiking ‘Verduidelijking structurele en incidentele baten en lasten’ gepubliceerd. De handreiking bevat geen nieuwe regelgeving, maar geeft een verduidelijking. Wij hebben zoveel mogelijk deze handreiking toegepast, maar gezien het late tijdstip van publicatie zullen wij in de toekomstige begrotingen de incidentele posten heroverwegen. De incidentele posten worden onder het overzicht toegelicht.

 

Incidentele baten en lasten 2025 2026 2027 2028
Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten
Programma 3 Werk (participatie), Zorg & Jeugd
Pilot wijkgericht werken 50.000
Programma 4 Wonen & leefomgeving
Uitwerking scenario's binnensportaccommodaties 40.000
Programma 5 Wonen & leefomgeving
Verkoop openbaar groen 85.000 85.000 85.000 85.000
Project Dommeldal (uit reserve groen voor rood) 100.000 100.000 100.000 100.000
Implementatiekosten omgevingswet 71.500 71.500 71.699
Schetsontwerp inrichting openbare ruimte rondom Parkstraat-Voirt-Smidse (ihkv uitvoering Vlekkenplan+) 50.000
Onderzoek parkeerbeleid 75.000
Incidenteel onderhoud woonwagens (resultaatbestemming 2023) 49.000
Bouwgrondexploitatie 6.547.000 6.547.000 29.787.000 29.787.000 5.529.000 5.529.000 5.617.000 5.617.000
Inkomsten bouwgrond tbv reserve bovenwijkse voorzieningen 50.000 50.000 50.000 50.000
Inkomsten bouwgrond tbv reserve sociale volkshuisvesting 125.000 125.000 125.000 125.000
Programma 6 Ruimtelijk beheer, milieu & verkeer
Transitievisie warmte 2022 - 2026 42.000 33.000
Uitvoeringsprogramma duurzaamheidsmaatregelen (tlv reserve) 100.000 100.000 100.000
Klimaatsubsidie CDOKE en uitgaven 443.216 443.216
Programma 7 Economie & toerisme
Tijdelijke huisvestingskosten verenigingen in Klooster 304.000 304.000
Parkmanagement 50.000 50.000
Programma 8 Financien & belastingen
75% begrotingssaldo naar reserve t.b.v. ravijnjaar 1.227.883
Incidentele mutaties reserves
Programma 3 Werk (participatie), Zorg & Jeugd
Pilot wijkgericht werken (resultaatbestemming/tussentijdse rapportage 2023) 50.000
Programma 5 Wonen & leefomgeving
Onttrekking reserve groen voor rood project Dommeldal 100.000 100.000 100.000 100.000
Kosten omgevingswet 71.500 71.500 71.699
Incidenteel onderhoud woonwagens (resultaatbestemming 2023) 49.000
Storting Bouwgrond: bovenwijkse voorzieningen 50.000 50.000 50.000 50.000
Storting Bouwgrond: fonds sociale volkshuisvesting 125.000 125.000 125.000 125.000
Programma 6 Ruimtelijk beheer, milieu & verkeer
Onttrekking uitvoeringsmiddelen duurzaamheid 100.000 100.000 100.000
Programma 7 Economie & toerisme
Onttrekking reserve parkmanagement 50.000 50.000
Programma 8 Financiën & belastingen
Storting 75% begrotingssaldo t.b.v. ravijnjaar 1.227.883
Totaal 8.898.599 9.324.599 30.368.500 30.620.500 6.060.699 5.975.699 5.977.000 5.892.000
Incidenteel saldo baten en lasten -426.000 -252.000 85.000 85.000
Totaal saldo meerjarenraming incl. aanpassingen 39.859 279.747 82.183 -25.999
Begrotingssaldo structureel 465.859 531.747 -2.817 -110.999
+/+ is voordeel, -/- is nadeel

 

Toelichtingen 

Pilot wijkgericht werken:
Voor deze pilot was in 2023 eenmalig budget beschikbaar van € 100.000, dat bij de tussentijdse rapportage najaar 2023 is verdeeld over de jaren 2024 en 2025.

Uitwerking scenario's binnensportaccommodaties:
Een onderzoek wordt uitgevoerd in 2024-2025.

Verkoop openbaar groen:
Verkoopbaten openbaar groen worden altijd aangemerkt als incidentele baten, omdat een stuk grond maar eenmaal verkocht kan worden. Voor de direct daarmee verband houdende lasten geldt hetzelfde. Wel verwachten wij dat dit nog jaren doorloopt, hoewel het bedrag inmiddels is verlaagd.

Project Dommeldal:
Gedurende een aantal jaren worden projecten in het Dommeldal uitgevoerd ten laste van de bestemmingsreserve groen voor rood. Een onttrekking uit een reserve moet altijd als incidenteel worden aangemerkt. De dekking uit de reserve staat onderaan de tabel.

Implementatiekosten omgevingswet:
Er zijn aanzienlijke bedragen in de meerjarenraming opgenomen voor de omgevingswet, die ingaat op 1-1-2024. Een deel van deze kosten betreft implementatiekosten in de komende 4 jaren. Deze incidentele kosten brengen we ten laste van de bestemmingsreserve omgevingswet.

Schetsontwerp inrichting openbare ruimte rondom Parkstraat-Voirt-Smidse (ihkv uitvoering Vlekkenplan+):
Dit project loopt 2 jaar lang en wordt extern uitgezet.

Onderzoek parkeerbeleid:
Dit onderzoek wordt uitgevoerd in 2024-2025.

Beheer en onderhoud woonwagens:
Bij de jaarrekening 2023 is via resultaatbestemming budget vanuit 2023 overgeheveld naar 2024 en 2025. Resultaatbestemmingen lopen via de algemene reserve. Gezien de planning van project woonwagenlocaties zullen we als gemeente in 2025 nog verantwoordelijk zijn voor het beheer en onderhoud van de woonwagenlocaties Bosweg en Kremersbos, waardoor inzet van een technisch beheerder en operationeel verhuurder nodig is. 

Bouwgrondexploitatie:
Baten en lasten in de grondexploitatie zijn altijd incidenteel van aard, evenals de stortingen in de grex-bestemmingsreserves.

Transitievisie warmte:
Opstellen wijkuitvoeringsplan en voorbereiding uitvoering voor de pilot wijk aardgasvrij maken. Omvat kosten voor projectleiding, communicatie/ participatie, technisch onderzoek e.d. Project duurt 5 jaar en loopt tot en met 2026.

Uitvoeringsbudget duurzaamheid en klimaat (CDOKE):
Voor duurzaamheid worden projecten opgezet met een duur van 4 jaar en de kosten worden ten laste van de reserve klimaatmiddelen gebracht. Kosten van duurzaamheid en klimaat moeten passen binnen de rijksgelden en de bestaande bestemmingsreserve, er worden geen structurele middelen voor ingezet.

Tijdelijke huisvestingskosten verenigingen in Klooster:
In 2024-2025 (uitloop 2026) wordt het Klooster gerenoveerd. In die periode moeten de gebruikers van het Klooster elders worden gehuisvest. Daarvoor is budget opgenomen.

Parkmanagement:
In 2025 en 2026 wordt een parkmanager ingehuurd, deze kosten brengen we ten laste van de bestemmingsreserve parkmanagement. 

Storting 75% begrotingssaldo t.b.v. ravijnjaar:
Conform raadsbesluit bij de begroting 2023 en kadernota 2024 storten we 75% van het positieve begrotingssaldo in 2023, 2024 en 2025 in de algemene ten behoeve van een buffer voor het ravijnjaar 2026 (e.v.). Bij de begroting 2023 was hiervoor al een storting geraamd van € 228.023 in 2024 en € 1.108.305 in 2025. Bij deze begroting 2025 storten we weer een aanvullend bedrag.

Overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves

Terug naar navigatie - Overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves
2025 2026 2027 2028
Omschrijving Toevoeg. Onttrek. Toevoeg. Onttrek. Toevoeg. Onttrek. Toevoeg. Onttrek.
Dekkingsreserves
Dekkingsreserve aansluiten Nuenen Z-W op A270 0 7.667 0 7.667 0 7.667 0 7.667
Dekkingsreserve HOV2 0 2.508 0 2.508 0 2.508 0 2.508
Dekkingsreserve ecologische verbindingszone Hooidonk 0 870 0 870 0 870 0 870
Dekkingsreserve hybrideveld RKGSV Gerwen 0 14.288 0 14.288 0 14.288 0 14.288
Dekkingsreserve onderzoek mobiliteitsprojecten 0 36.863 0 0 0 0 0 0
Dekkingsreserve renovatie Hongerman 0 0 0 25.000 0 25.000 0 25.000
Dekkingsreserve renovatie Klooster 0 0 0 63.728 0 63.728 0 63.728
Dekkingsreserve Klooster nieuwe stijl 0 0 0 149.773 0 149.773 0 149.773
Dekkingsreserve snelheidsremmende maatregelen Boord 0 1.442 0 1.442 0 1.442 0 1.442
Dekkingsreserve herontwikkeling woonwagenlocatie Bosweg 0 0 0 0 0 46.000 0 46.000
Totaal dekkingsreserves 0 63.638 0 265.276 0 311.276 0 311.276
 Totaal 0 63.638 0 265.276 0 311.276 0 311.276
Terug naar navigatie - toelichting

Voor een toelichting op bovenstaande structurele mutaties verwijzen wij naar het overzicht reserves en voorzieningen met toelichting verderop in dit document.