Reserves en voorzieningen

De reserves bestaan uit algemene reserves en bestemmingsreserves. Algemene reserves fungeren als buffer voor het opvangen van verliezen van algemene aard. Bestemmingsreserves zijn gevormd voor een specifiek doel of voor het opvangen van ongewenste schommelingen in tarieven die aan derden in rekening worden gebracht. 

De algemene reserve heeft vooral een bufferfunctie om ongewenste en onvoorziene toekomstige tegenvallers op te kunnen vangen. In de nota reserves en voorzieningen 2019 is besloten het minimum van deze reserve jaarlijks bij de jaarrekening te bepalen. Dit bedrag wordt dan berekend als 10% van de uitkering gemeentefonds plus inkomsten ozb (op basis van de Handleiding artikel 12 Financiële verhoudingswet), waarbij we afronden op € 100.000,-. Dat komt neer op € 4,6 miljoen. De huidige algemene reserve is dus ruimschoots toereikend.

Zoals besloten bij de programmabegroting 2023 storten we (in ieder geval tot en met 2025) 75% van het positieve begrotingssaldo in de algemene reserve, om zo een extra buffer te creëren voor de toekomstige jaren. Bij de begroting 2023 was hiervoor al een storting geraamd van € 1.108.305,- in 2025. We kunnen nog een aanvullende storting doen van € 119.578,-. Totaal storten we dus afgerond € 1.228.000,-.

De onttrekkingen komen voort uit de tussentijdse rapportage najaar 2023 en de jaarrekening 2023 (resultaatbestemmingen), respectievelijk:
- € 50.000 voor de pilot wijkgericht werken is doorgeschoven vanuit 2023 naar (2024 en) 2025;
- € 49.000 voor beheer woonwagenlocaties is doorgeschoven van 2023 naar 2025.

De doelstelling van de algemene reserve bouwgrondexploitatie is een buffer voor het afdekken van financiële risico’s in de bouwgrondexploitaties. De voeding van deze reserve wordt gevormd door de voordelige resultaten van bouwgrondexploitaties.
Voor de afdekking van negatieve bouwgrondexploitaties is een specifieke voorziening ‘verliesgevende complexen bouwgrond’ ingesteld, die gevoed wordt vanuit de algemene reserve bouwgrond. De stand van de algemene reserve bouwgrond wordt beïnvloed door toekomstige winstnames die hoogst onzeker zijn. Bij aanspreking van deze reserve zal altijd gekeken moeten worden naar de stand op het moment zelf.

Deze reserve is gevormd na de jaarrekening 2017 met het doel de tussentijdse winstnemingen vanuit de bouwgrondprojecten af te zonderen van andere stortingen in reserves.

Deze reserve is bedoeld voor investeringen met een zogeheten “bovenwijks” karakter. Te denken valt aan investeringen in de infrastructuur (ontsluitingswegen, verkeersstructuur) die buiten de nieuwbouwwijk ligt, maar er wel voor aangelegd wordt en/of voor meerdere wijken dient. Deze bestemmingsreserve wordt gevoed vanuit exploitatiebijdragen zoals overeengekomen in anterieure overeenkomsten, gemeentelijke gronduitgiften en vanuit incidentele op te stellen publiekrechtelijke overeenkomsten. De toevoegingen volgen uit de Nota grondbeleid, ieder nieuw te realiseren bouwplan draagt bij.

Projecten mogen niet in één keer ten laste van de bestemmingsreserve bovenwijkse voorzieningen worden gebracht (BBV-voorschriften). De projecten moeten worden geactiveerd en de afschrijvingslasten worden over de levensduur van de investering gespreid. Bij het beschikbaar stellen van het krediet wordt het volledige bedrag vanuit de reserve bovenwijkse voorzieningen overgebracht naar een nieuwe bestemmingsreserve kapitaallasten (zie onder dekkingsreserves). Vanuit die reserve worden de jaarlijkse afschrijvingen van de investeringen gedekt.

De toevoeging houdt verband met verwachte grondverkopen binnen de grondexploitatieprojecten (€ 50.000,-). 

Deze bestemmingsreserve is gevormd om initiatieven op het gebied van de sociale volkshuisvesting te stimuleren. De reserve wordt gevoed vanuit exploitatiebijdragen zoals overeengekomen in anterieure overeenkomsten op basis van de Nota grondbeleid, gemeentelijke gronduitgiften en vanuit incidentele op te stellen publiekrechtelijke overeenkomsten.

De voedingen aan en onttrekkingen uit de bestemmingsreserve sociale volkshuisvesting volgen uit de Nota grondbeleid. Iedere nieuw te realiseren woning draagt bij. In de Nota grondbeleid 2019-2023 is opgenomen dat een ontwikkelende partij moet kunnen aantonen dat deze bijdrage noodzakelijk is om de sociale woningbouwontwikkeling in het project haalbaar te houden. Het college beslist over een toewijzing uit de reserve. 

De toevoeging houdt verband met verwachte grondverkopen binnen de grondexploitatieprojecten (€ 125.000,-). 

Parkmanagement is opgezet en geïnitieerd door samenwerking tussen gemeente en bedrijven. De activiteiten staan in het teken van duurzaamheid, verbetering, kostenbeheersing, ruimtebeheersing en gemak voor ondernemers en arbeid. De samenwerking tussen werkgevers en gemeente moet zorgen voor een gezond economisch, werk- en leefklimaat.

Met de Nota grondbeleid heeft de raad besloten om voor de uitvoering van parkmanagement en toekomstige revitalisering van bedrijventerreinen een bijdrage te calculeren per verkochte m2 grond voor bedrijven. Deze bestemmingsreserve wordt gevoed vanuit exploitatiebijdragen zoals overeengekomen in anterieure overeenkomsten, gemeentelijke gronduitgiften en vanuit incidentele op te stellen publiekrechtelijke overeenkomsten.

De onttrekking in 2025 betreft de inhuur van een parkmanager.

Deze reserve is ingesteld om landschapsinvesteringen te kunnen financieren als gevolg van ontwikkelingen in het landelijk gebied. Het doel is versterking en verbetering van de landschappelijke kwaliteiten van de gemeente Nuenen.
Deze bestemmingsreserve wordt gevoed vanuit exploitatiebijdragen zoals overeengekomen in anterieure overeenkomsten, gemeentelijke gronduitgiften en vanuit incidentele op te stellen publiekrechtelijke overeenkomsten.

De onttrekking van € 100.000,- betreft het project Dommeldal.

Deze reserve is in 2021 gevormd en de middelen worden ingezet om te zijner tijd inwoners en ondernemers te ondersteunen bij energiebesparing en de overstap naar een duurzame warmtebron (expertise, onderzoeken, procesbegeleiding etc.). In de komende jaren ligt de focus op het verduurzamen van de woningen met een energielabel D-G.

In 2025 wordt € 100.000,- ten laste van deze reserve uitgegeven voor onderzoek en uitvoering van de plannen uit de nota duurzaamheid. In deze nota staat de energietransitie en het aardgasvrij maken van woningen centraal. 

Deze reserve is bij de jaarrekening 2023 ingesteld (resultaatbestemming) voor de nieuwe Wet toekomst pensioenen (Wtp). Mogelijk gaan de wethouderspensioenen over naar het ABP. Dit is nog onzeker en vergt nog nadere wetgeving. Als dit doorgaat zullen er andere rekenregels van toepassing zijn, waardoor verwacht wordt dat de voorziening wethouderspensioenen die wij nu hebben, ontoereikend is. Het gestorte bedrag was gebaseerd op een voorlopige berekening. Bij de toekomstige overdracht van de pensioenen naar het ABP biedt deze reserve dan dekking.

Deze reserve heeft als doel om de betaalbaarheid van het wonen in Nuenen te vergroten, o.m. met startersleningen. Voor 2025 zijn op dit moment nog geen stortingen of onttrekkingen begroot.

Bij de Tussentijdse rapportage najaar 2022 heeft de raad besloten deze nieuwe reserve te vormen voor de Omgevingswet, gezien het verloop van de invoering van deze wet en de onzekerheid over toekomstige budgetten. Inmiddels is de Omgevingswet van kracht, maar er is nog weinig ervaring en kennis over de benodigde budgetten. De reserve wordt ingezet als (gedeeltelijke) dekking voor uitgaven die betrekking hebben op de implementatie van de Omgevingswet, zoals voor het opstellen van het wettelijk verplichte gebiedsdekkende omgevingsplan en opstellen van omgevingsprogramma's.  

Deze bestemmingsreserve is in 2023 gevormd om de kosten van opvang van vluchtelingen te dekken. Het Rijk heeft gemeenten ook opgeroepen om eventuele overschotten op vergoedingen voor opvang Oekraïense ontheemden beschikbaar te houden voor vluchtelingen in de breedste zin van het woord. De raad heeft deze bestemmingsreserve ingesteld om het financiële risico te verkleinen bij mogelijke toekomstige vraagstukken in relatie tot vluchtelingen, waaronder maar niet beperkt tot opvang, huisvesting, scholing en inburgering. 

Bij enkele investeringsprojecten die meerdere jaren lopen en veel personele inzet vergen, is onvoldoende rekening gehouden met interne personeelskosten. De raad heeft bij de 2e tussentijdse rapportage 2023 besloten een reserve te vormen
ter dekking van verwachte hogere kapitaallasten vanwege het toerekenen van personele kosten aan projecten. Momenteel brengen we in kaart hoe deze reserve wordt ingezet.

Voorzieningen behoren tot het vreemd vermogen. Voorzieningen zijn passiefposten op de balans die een inzicht geven in de voorzienbare lasten van risico’s en verplichtingen, waarvan de omvang en/of het tijdstip van optreden op de balansdatum min of meer onzeker zijn, en die oorzakelijk samenhangen met de periode voorafgaande aan die datum.
De voorzieningen zijn onder te verdelen in voorzieningen onderhoud en egalisatie, voorzieningen door derden beklemde middelen en voorzieningen verplichtingen, verlies en risico's.

Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant hebben op 5 november 2018 ontheffing verleend voor hergebruik van de voormalige stortplaats aan de Collse Hoefdijk te Nuenen. Na sanering kan levering van het perceel plaatsvinden conform vaststellingsovereenkomst. De planning is dat het perceel in 2025 wordt gesaneerd en overgedragen.

Voor zittende wethouders moet op grond van de Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers (APPA) pensioen worden opgebouwd. Dit pensioen is afhankelijk van de diensttijd als wethouder en komt tot uitkering na het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd.

De noodzakelijke omvang van de voorziening aan het eind van het boekjaar wordt elk jaar bepaald op basis van actuariële berekeningen door een extern bureau. De werkelijke pensioenbetalingen aan (voormalige) wethouders in het boekjaar komen ten laste van deze voorziening.

Medewerkers hebben vanaf 2022 het recht om verlof te sparen conform cao. Vanuit het BBV moet hiervoor een voorziening gevormd worden. 

Uitgaven voor groot onderhoud dat opgenomen is in het beheerplan wordt uit de voorziening bekostigd. Jaarlijks wordt bekeken of de vervanging ook daadwerkelijk noodzakelijk is of nog een jaar kan worden uitgesteld.

Voor MFA Gerwen, het Klooster en sporthal De Hongerman inclusief Scarabee zijn gezien de renovatieplannen nog geen middelen opgenomen in de voorziening. Voor de renovatie/vernieuwbouw van deze gebouwen zijn aparte investeringskredieten beschikbaar gesteld.

De voorziening is gebaseerd op het beheerplan wegen en wordt gebruikt voor het egaliseren van de kosten. Jaarlijks wordt het gemiddeld benodigd bedrag (€ 977.000,-) gestort in deze voorziening. De verwachte uitgaven aan cyclisch onderhoud volgens het Wegenbeheerplan 2022-2026 zijn in 2025 € 1.378.000,-. 

De voorziening is niet bedoeld voor reconstructie en rehabilitatie van de wegen. Indien hier middelen voor nodig zijn wordt een investeringsbudget aan de raad gevraagd.

De voorziening is gevormd voor het groot onderhoud van civiele kunstwerken zoals bruggen.

Het tarief dat geheven wordt voor afvalstoffenheffing mag op begrotingsbasis maximaal 100% kostendekkend zijn. Als er grote schommelingen zijn in de kosten en opbrengsten kan gebruik gemaakt worden van een voorziening om de kosten te egaliseren en zo grote schommelingen in de tarieven te voorkomen.

De voorziening wordt gebruikt voor het egaliseren van de kosten, zodat tariefschommelingen in de toekomst zoveel mogelijk worden beperkt. De basis wordt gevormd door het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). De kostenprognose wordt jaarlijks geactualiseerd.

Om de schommelingen in kosten op te vangen zullen volgens de meerjarenprognose komende jaren onttrekkingen plaatsvinden waardoor de voorziening zal dalen. In nieuw Water- en Rioleringsplan zal de prognose verder worden geactualiseerd aan de hand van de laatste gegevens en inzichten. 

Nuenen neemt deel aan het Regionale Ontwikkelingsfonds Werklocaties (ROW). Hiervoor is een voorziening gevormd. Betaling aan het regionale fonds vindt gefaseerd plaats afhankelijk van (regionale) besluitvorming.

Deze voorziening is gevormd voor nagekomen kosten van afgesloten projecten grondexploitatie.

Uitgangspunt in de gemeente Nuenen is dat bedrijven de parkeerbehoefte op eigen terrein oplossen. Bij nieuwbouw moeten zij dus op hun eigen terrein voldoende parkeerplaatsen realiseren (volgens CROW publicatie Toekomstbestendig parkeren (2018)). Indien onvoldoende ruimte op eigen terrein aanwezig is om de parkeerbehoefte op te lossen, is het (mits dit niet leidt tot onevenredige parkeerhinder in de omgeving) mogelijk om deze verplichting af te kopen. De bijdragen van de bedrijven zijn dan bedoeld om parkeerplaatsen elders binnen acceptabele afstand te realiseren. Afkoop kan slechts plaatsvinden na toestemming van het college. In het kader van de planvorming voor het centrum wordt gekeken naar locaties voor parkeren en de bijdrage die het parkeerfonds kan hebben bij de realisatie. Daarbij zullen parkeerfonds en ambitie in balans moeten blijven. Dit kan gevolgen hebben voor de stortingen.