Programma 5. Wonen & Leefomgeving

Wat wilden we bereiken?

Beoogd maatschappelijk effect	Doelstellingen
Passende huisvesting voor onze inwoners, waaronder jongeren, ouderen en specifieke doelgroepen waaronder Sinti en zorgbehoevenden	1. Meer nieuwe woningen voor de lokale vraag (voor o.a. jongeren, ouderen, Sinti en zorgbehoevenden)
	2. Meer sociale huurwoningen
	3. Meer woningen voor bijzondere doelgroepen die een vorm van zorg nodig hebben
	4. Betere woonomstandigheden op de woonwagenlocaties Kremersbos en Bosweg
Zo energiezuinig en duurzaam mogelijke (bestaande) woningvoorraad, zodat inwoners zo lang mogelijk en comfortabel in Nuenen kunnen blijven wonen	5. Meer duurzame bestaande woningen (o.a. energiezuiniger maken van bestaande woningen)
	6. Meer levensloopbestendig woningen (bestaande en nieuwe)
Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig)	7. Beter benutten van transformatie- en inbreidingskansen binnen de kernen Nuenen, Gerwen, Nederwetten en buurtschap Eeneind (vanuit kernkwaliteiten)
	8. Meer investeren om de leefbaarheid in de kerkdorpen voor de toekomst te behouden
	9. Het erfgoed in het centrum van Nuenen beter beleefbaar maken

Relevante beleidsnota's in dit programma

Naam	Periode	Vastgesteld door de raad	Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Programma Wonen 2020-2030	2020-2030	juli 2020	Volkshuisvestelijk programma 2027
Visie op Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven	2019 e.v.	juli 2019	onbepaald
Actualisatie afsprakenkader Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven 2022	2022 e.v.	februari 2022	onbepaald
Programma woonwagenlocaties	2018-2022	november 2017	Volkshuisvestelijk programma 2027
Nota grondbeleid	2019 e.v.	juli 2019	onbepaald
Landschapsstudie en toolbox buitengebied	2020 e.v.	26 mei 2020 (door college)	Programma Landelijk Gebied 2027
Bouwen in het Buitengebied van Nuenen, Richtlijn voor Ruimte voor Ruimte-initiatieven	2022 e.v.	september 2022	Programma Landelijk Gebied 2027
Omgevingsvisie Nuenen	2021 e.v.	september 2021	Beperkte wijziging in 2027
Vlekkenplan + Centrum Nuenen	2023 e.v.	september 2023	n.v.t.
Transitie Warmte voor de gemeente Nuenen	2021 e.v.	september 2021	2026
Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven	2022 e.v.	december 2021	herijking in 2026-2027
Visie op wonen, zorg en welzijn (woonzorgvisie)	2024-2040	november 2024	Volkshuisvestelijk programma 2027
Nota duurzaamheid en klimaat 2025-2030	2025-2030	november 2025	onbepaald
Beleid grootschalige opwek zonne- en windenergie	2023 e.v.	juli 2023	evaluatie 2026
Erfgoedbeleid	2023 e.v.		onbepaald

Wat hebben we ervoor gedaan?

Passende huisvesting voor onze inwoners, waaronder jongeren ,ouderen en specifieke doelgroepen waaronder Sinti en zorgbehoevenden

Zo energiezuinig en duurzaam mogelijke (bestaande) woningvoorraad, zodat inwoners zo lang mogelijk en comfortabel mogelijk in Nuenen kunne blijven wonen

Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig)

Beleidsindicatoren

Naam	Indicator	Jaarrekening 2024	Begroting 2025	Jaarrekening 2025
Nieuwbouw woningen *	aantal per 1.000 woningen	9	7	18
Realisatie nieuwbouw woningen**	aantal nieuwbouwwoningen dat gereed is gemeld	93	75	188
Sociale huurwoningen	totaal aantal (doel: 1.963 in 2030)	1.694	1.644***	1.687
Sociale huurwoningen voor jongeren tot 23 jaar**	aantal huurwoningen voor jongeren tot 23 jaar (doel: minimaal 84 in 2030)	94	84	88
Woningen in een intramurale zorgsetting**	toename aantal woningen in intramurale zorgsetting vanaf 2020(doel:46 extra woningen in 2030)	24	24	24
Woonruimte voor uitstroom vanuit beschermd wonen**	toename aantal woonruimten voor beschermd wonen vanaf 2020	0	0	0
Woonruimte/standplaatsen voor Sinti**	toename aantal woonruimten/standplaatsen voor Sinti vanaf 2020 (doel: 43 extra woonruimten/standplaatsen in 2030)	0	4	0
Woonruimte voor arbeidsmigranten**	toename aantal woonruimten voor arbeidsmigranten vanaf 2020 (doel: minimaal 140 extra woonruimten in 2030)	0	0	0
Realisatie sociale koopwoningen**	aantal nieuwe sociale koopwoningen dat gereed is gemeld vanaf 2020 (doel: 400 extra sociale koopwoningen in 2030)	15	0	0
Gemiddelde inschrijvingsduur sociale huurwoningen**	gemiddelde inschrijvingsduur bij verhuring in jaren (doel: lager dan 7,3 in 2030)	NB	7,7	28
Slagingskans sociale huurwoning**	aantal verhuringen in sociale sector gedeeld door aantal actief woningzoekenden in sociale huursector in %(doel: slagingskans groter dan 1% in 2030)	NB	1,1	NB***
Levensloopbestendige woningen nabij voorzieningen**	aantal nieuwe levensloopbestendige woningen nabij voorzieningen( centrum, Kernkwartier) dat gereed is gemeld vanaf 2020 (doel: 150 extra levensbestendige woningen in 2030)	0	37	64
Duurzame woningvoorraad**	% woningen met label A of B ten opzichte van het totaal aantal woningen waarvoor een energielabel is afgegeven (doel: 60% in 2030)	58	65	62
Niet-duurzame woningvoorraad**	% woningen met label E of slechter ten opzichte van totaal aantal woningen waarvoor een energielabel is afgegeven (doel: 0% in 2030)	7	5	6
Duurzame woningvoorraad corporaties**	% woningen met label A ten opzichte van de totaal aantal woningen in eigendom van woningcorporaties (doel: 100% in 2030)	54	50	50
Woningen met geregistreerde zonnepanelen**	% woningen met geregistreerde zonnepanelen ten opzichte van totaal aantal woningen	50	35	49

* verplichte indicator op grond van BBV

** in 2023 voor het eerst opgenomen

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma

Metropoolregio Eindhoven
Binnen de Metropoolregio Eindhoven (MRE) werken we samen aan onder andere (sub)regionale opgaven op het gebied van Mobiliteit. In 2024 is de regionale Mobiliteitsvisie 2040 vastgesteld. De visie is de basis voor een adaptief maatregelpakket. Met de uitwerking is een start gemaakt in het Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket (MMMP). In dit pakket worden meerjarige programma's, projecten en maatregelen opgenomen die voor de regio van belang zijn. Tijdens dat proces heeft de regio met het Rijk de Beethovendeal gesloten. In deze deal zijn ook afspraken gemaakt over onder andere slimme korte termijn termijnmaatregelen (de zogenoemde KTM2-pakket) in de Brainportregio. De uitwerking hiervan is onderdeel van het proces MMMP. Wij verwachten dat de regio in 2025 dit proces zal afronden.

De bekostigingssystematiek op basis waarvan kosten verdeeld worden tussen alle betrokken partners bij een specifiek project, is vastgesteld.

Regionaal wordt onder andere ingezet op de realisatie van snelfietsroutes. De gemeente Nuenen is kartrekker van de snelfietsroute Gemert - Eindhoven. In 2024 is de tracéstudie uitgevoerd met buurgemeenten en de Provincie en in 2025 zijn afspraken over financiering en realisatie vastgelegd in een bestuursovereenkomst. Het Nuenense deel van deze snelfietsroute wordt gerealiseerd in het kader van het Voorkeursalternatief (VKA) Bundelroutes en Nuenen West.

Wat heeft het gekost?

In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2025) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken.

Bedragen x €1.000

Omschrijving	Primaire begroting 2025	Begroting na wijziging 2025	Realisatie 2025	Afwijking budget 2025
Lasten
0.10 Mutaties reserves programma 5	175	1.423	1.758	335
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden	227	217	321	104
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur	54	54	70	15
7.5 Begraafplaatsen	287	190	275	85
8.1 Ruimte en leefomgeving	1.550	2.413	1.916	-497
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)	6.372	6.372	3.780	-2.592
8.3 Wonen en bouwen	1.419	2.161	1.998	-163
Totaal Lasten	10.085	12.830	10.118	-2.712
Baten
0.10 Mutaties reserves programma 5	221	1.819	1.755	-63
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden	182	297	326	29
7.5 Begraafplaatsen	280	180	179	-1
8.1 Ruimte en leefomgeving	0	1.045	596	-449
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)	6.547	6.547	5.237	-1.310
8.3 Wonen en bouwen	774	1.151	1.342	191
Totaal Baten	8.003	11.040	9.436	-1.604
Saldo (baten -/- lasten)	-2.081	-1.791	-683	1.108

Analyse

5. Wonen & Leefomgeving	I/S	Bedrag
Saldo		1.108.000
Taakveld 7.5 Begraafplaatsen	I	-86.000
Bij de 2e tussentijdse rapportage 2025 was de verwachting dat door de opheffing van de stichting we de meerkosten voor de overname van de stichting konden opvangen. In werkelijkheid landen de ontvangsten van de stichting pas in het boekjaar 2026, hierdoor hebben we een incidenteel tekort in 2025. In 2026 zullen we de ontvangsten monitoren nadat de stichting is ontbonden.
Taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving	I	311.000
Anterieure overeenkomsten: Bij de realisatie van nieuwbouw betalen ontwikkelaars een bijdrage ten behoeve van de fondsen bovenwijkse voorzieningen en sociale huisvesting. Dit geeft op dit taakveld een voordeel van € 247.000. Deze bijdragen worden vervolgens gestort in de betreffende reserve (zie hieronder bij stortingen en onttrekkingen reserves). In 2025 werden bijdragen ontvangen vanuit o.a. Berg 62. Daarnaast is de huidige stand van de plankosten bekeken bij ieder project en hoeveel we nog gaan ontvangen van de ontwikkelaars. Eventuele tekorten die zijn ontstaan door extra benodigde ambtelijke capaciteit zijn dit jaar afgeboekt, omdat we die niet meer kunnen verhalen. In totaal is dit een nadeel van circa € 191.000.
Omgevingswet: In de meicirculaire 2025 heeft de gemeente € 121.000 ontvangen in verband met de uitvoeringskosten. Dit bedrag is niet uitgegeven, omdat we nog bezig zijn met het opstellen van het omgevingsplan. Voorgesteld wordt ook om dit restant over te hevelen naar 2026. Daarnaast is circa € 68.000 ook niet uitgegeven vanwege vertraging in de werkzaamheden m.b.t. het omgevingsplan.
De kosten van natuur- en landschapsontwikkeling vielen € 65.000 lager uit, omdat het proces tot een inrichtingsplan voor het Dommelpark is vertraagd door o.a. later gereedkomen van ecohydrologisch onderzoek.
Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)	I	-332.000
Het positieve resultaat bij de bouwgrondexploitaties 2025 bedraagt € 1.193.572. Er hebben tussentijdse winstnemingen bij twee grondexploitaties plaatsgevonden voor een bedrag van € 375.992. Daarnaast is de grondexploitatie Wederikdreef bij jaarrekening 2025 afgesloten met een positief resultaat van € 49.071. Bovendien is er een bedrag van € 768.509 uit de verliesvoorziening complexen bouwgrond vrijgevallen. Een bedrag van -/- € 1.602.000 valt weg tegen het verschil van € 1.602.000 binnen toekenning salarissen en overhead aan taakvelden hieronder. Daarnaast zijn er meer bijdragen ontvangen voor stortingen in de reserves bovenwijkse voorzieningen, sociale huisvesting en groen voor rood dan begroot. Deze bijdragen worden vervolgens gestort in de betreffende reserve (zie hieronder bij stortingen en onttrekkingen reserves)
Taakveld 8.3 Wonen en bouwen	I	151.000
Er is meer ingehuurd voor het project beheer en onderhoud woonwagens. Daarnaast is een extra subsidie ontvangen voor de realisatiestimulans (€ 175.000) vanwege de start bouw van 25 nieuwe woningen in 2025 (Jo van Dijkhof/Weverstraat/Berg).
Stortingen en onttrekkingen reserves	I	-398.000
In de bestemmingsreserves grondexploitatie is € 88.000 meer gestort dan begroot, zie ook hierboven bij taakveld 8.2. Vanuit de anterieure overeenkomsten (taakveld 8.1) is € 247.000 meer gestort dan begroot, dit betreft een na-ijleffect uit voorgaande jaren.
De onttrekking uit de reserve groen voor rood is € 63.000 lager dan begroot door lagere uitgaven aan project Dommeldal (zie taakveld 8.1).
Toerekening salarissen en overhead aan taakvelden	I	1.406.000
Zie algemene tekst hierboven onder de Algemene toelichting en inleiding bij programma's.
Kapitaallasten	I	20.000
Zie algemene tekst hierboven onder de Algemene toelichting en inleiding bij programma's.
Overig	I	225.000
Totaal		1.108.000