Doel en openbaar belang
Per 1 januari 2015 is de Metropoolregio Eindhoven (MRE) actief als opvolger van het Samenwerkingsverband Regio Eindhoven ook wel de SRE. De ambitie is een sterke regio met behoud van het kenmerkende innovatieve Brainportprofiel en een stabiele sociale basis en vitale leefomgeving voor al onze inwoners. De grote achterliggende opgave is het verbinden van de duurzame verstedelijking en de opgaven voor een vitaal landelijk gebied in de regio. De 2 ontwikkelingen daarin zijn:
- duurzame schaalsprong Brainport: we werken samen met extra aandacht en inzet aan oplossingen op het gebied van verstedelijking en mobiliteit
- nieuwe balans in het landelijk gebied: we versterken samen de ruimtelijke en ecologische kwaliteiten in het landelijk gebied en de verbinding tussen landelijk en stedelijk gebied.
We richten ons daarbij primair op een gezamenlijke aanpak van urgente opgaven in de fysieke leefomgeving met brede welvaart als kompas. Daarnaast geeft de MRE uitvoering aan het Stimuleringsfonds en dient als betaalautoriteit voor Brainport Development NV. Tot slot wordt de MRE door onder andere het Rijk en de Provincie gezien als de bestuurlijke vertegenwoordiger van de (Brainport)regio waarmee gesprekken gevoerd worden en afspraken gemaakt worden.
Tevens is het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) onder gebracht in deze gemeenschappelijke regeling. Het RHCe voert voor gemeenten wettelijk taken uit op het gebied van toezicht, behoud en openbaar maken van de cultuurhistorische informatie en is archiefbewaarplaats van de door onze gemeente en andere overheden in Zuidoost Brabant overgebrachte archieven.
Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij
Het leven van onze inwoners speelt zich steeds meer af binnen de hele regio en beperkt zich niet tot de gemeentegrenzen. Binnen de regio is sprake van één daily urban system. Daarom is het logisch om op regionaal niveau met elkaar samen te werken, omdat we samen, als geheel, meer kunnen bereiken. Gezamenlijk bepalen we koers die vervolgens op subregionaal en/of lokaal niveau uitgewerkt en gerealiseerd wordt. Vanuit de MRE-samenwerking wordt als één regio opgetrokken richting het Rijk en de Provincie. Dit komt tegemoet aan de behoefte vanuit het Rijk en de Provincie om met regio's afspraken te maken. Daarnaast zijn wij via de MRE-samenwerking vertegenwoordigd in de stichting Brainport en de triple helix. Deze stichting bepaalt de strategie van de ontwikkelingsorganisatie Brainport Development. Al deze partijen samen zijn een serieuze gesprekspartner voor het Rijk en de Provincie waardoor er gelden beschikbaar komen om de regionale opgaven gezamenlijk op te pakken. Ook de Nuenense inwoners kunnen (indirect) profiteren van deze ontwikkelingen.
De gemeente brengt haar archief na verloop van tijd onder bij RHCe, voor zover deze documenten niet vernietigd (moeten) worden. Daardoor hoeven wij hiervoor geen eigen lokale voorziening te treffen.
Veranderingen en ontwikkelingen
Metropoolregio Eindhoven
In 2023 is het geactualiseerde samenwerkingsakkoord 2023 - 2026 vastgesteld. Daarin zijn de volgende vijf hoofdopgaven te onderscheiden waarbij brede welvaart ons kompas is:
- schaalsprong wonen en ruimte
- toekomstig mobiliteitssysteem
- een veerkrachtig economisch systeem
- vitaal landelijk gebied
- toekomstig energiesysteem
Daarnaast zijn de afgelopen jaren enkele regiodeals met het Rijk gesloten waaraan de MRE-organisatie een belangrijke bijdrage levert aan de realisatie hiervan. De bekendste is de Beethovendeal die voorziet in afspraken tussen het Rijk en de regio om de gevolgen van de schaalsprong die de regio doormaakt, op te vangen. Dit zijn langjarige afspraken waaraan ook de komende jaren uitvoering wordt gegeven. Onze verwachting is dat de regio ook de aankomende jaren een forse groei laat zien en deze groei is ook in de gemeente Nuenen merkbaar. De gezamenlijke uitdaging is om deze groei in goede banen te leiden. waarbij naast aandacht voor wonen, werken en mobiliteit ook aandacht is voor het voorzieningenniveau en groen (landschap, water en natuur).
Voor de nieuwe bestuursperiode willen we het huidige samenwerkingsakkoord actualiseren. De insteek is voort te bouwen op het huidige samenwerkingsakkoord, waarbij tussentijdse ontwikkelingen worden meegenomen. Tevens worden de afspraken uit de Beethovendeal opgenomen in het Samenwerkingsakkoord 2027-2030. In 2026 vindt de voorbereiding plaats waarbij de raden van de deelnemende gemeenten worden betrokken. De planning is om in 1e kwartaal 2027 het Samenwerkingsakkoord 2027-20230 vast te laten stellen door het Algemeen Bestuur van de MRE.
Een belangrijk aandachtspunt is de (ambtelijke) capaciteit om al onze (gezamenlijke) opgaven te realiseren. De huidige arbeidsmarkt kent een krapte en de beschikbare capaciteit is begrensd. Dit maakt prioriteren en het maken van keuzes noodzakelijk, ook binnen de MRE-samenwerking. Beschikbare capaciteit zou zo doelmatig en efficiënt mogelijk ingezet moeten worden. Dit vraagt om goede afspraken binnen de MRE-samenwerking en andere (innovatieve) manieren om samen te werken. Ook in het kader van de Beethovendeal wordt onderkend dat bemensing van de uitvoering een aandachtspunt is.
Regionaal Historisch Centrum Eindhoven
Het RHCe in inmiddels op orde. De advisering m.b.t. informatiebeheer richting de deelnemende gemeente krijgt een steeds grotere rol , omdat gemeenten het RHCe steeds beter weten te vinden bij dergelijke vraagstukken. De Archiefwet wordt vernieuwd en dit zal leiden tot aanpassingen in het beleid en de dienstverlening.
Het RHCe blijft een dienstonderdeel van de MRE-samenwerking.
Landgoed Gulbergen
De voorziening Gulbergen is en wordt voorlopig niet afgewikkeld, omdat de voormalige stortplaats officieel nog niet gesloten is en de nazorg nog niet is overgedragen aan de Provincie Noord-Brabant. In 2024 is een concept nazorgplan ingediend bij de Provincie. In 2025 wordt dit plan besproken met de Provincie en onze verwachting is dat de Provincie dit plan zal accorderen. In dat geval vindt de overdracht van het beheer van de stortplaats pas in 2076 plaats.
In 2020 is de erfpacht afgekocht, waardoor de MRE weer volledige zeggenschap heeft over de gronden in het gebied. Dit maakt het mogelijk om het gebied integraal te ontwikkelen. In 2024 is de Ontwikkelvisie vastgesteld. Op basis daarvan hebben gespreken plaatsgevonden met initiatiefnemers die graag een ontwikkeling willen realiseren op het landgoed In 2025 hebben de raden van de gemeenten Geldrop-Mierlo en Nuenen de Ontwikkelrichting Landgoed Gulbergen vastgesteld. De verwachting is dat in 2026 gestart kan worden met de daadwerkelijk invulling van het landgoed.
Risico's
Op basis van de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen Metropoolregio Eindhoven (vastgesteld door Algemeen Bestuur in juli 2018) wordt bepaald wat de organisatie onder risicomanagement verstaat en welke uitgangspunten hierbij worden gehanteerd. Tevens is bepaald welke risico’s door de MRE worden gedragen en welke door de deelnemende gemeenten. Als uitwerking van de nota zijn voor de MRE-organisatie de risico’s in beeld gebracht, geclassificeerd en financieel inzichtelijk gemaakt. Jaarlijks worden bij het opstellen van de begroting en jaarrekening deze risico’s opnieuw beoordeeld.
In de begroting 2026 zijn de volgende belangrijkste risico's op concernniveau onderkend waaraan de benodigde weerstandscapaciteit is gekoppeld:
- het doelvermogen voor eeuwigdurende nazorg voor landgoed Gulbergen is ontoereikend;
- het beschikken over onvoldoende middelen en capaciteit voor de uitvoerende taken uit het Samenwerkingsakkoord 2023-2026 met als risico op niet-gerealiseerde externe financiering en vertraging in uitvoering door een tekort aan projectmanagement en beleidsmatige ondersteuning binnen MRE;
- het niet kunnen invullen van vacatures waardoor externe inhuur noodzakelijk is.
Afbreukrisico van geen deelname
Het risico is dat de gemeente zich buiten sluit als zij niet deelneemt aan MRE. MRE is een belangenbehartiger van de regio en weet middelen bij anderen (veelal via cofinanciering) los te krijgen.
Alternatieven voor geen deelname
Er is geen alternatief.
Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging
Deelname door de 21 gemeenten in Zuidoost Brabant, zijnde de gemeenten: Asten, Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Deurne, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Heeze-Leende, Helmond, Laarbeek, Nuenen c.a., Oirschot, Reusel-De Mierden, Someren, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre.
Algemeen bestuur: F. van Genugten (burgemeester) en als plaatsvervanger: J. Tesser (raadslid)
Raadstafel21: M. Spijkerman en J. Tesser (beide raadsleden)
Portefeuillehoudersoverleg Economie: B. van Stiphout (wethouder)
Portefeuillehoudersoverleg Mobiliteit: S. Löwik (wethouder)
Portefeuillehoudersoverleg Transitie landelijk gebied: P. Kok (wethouder)
Portefeuillehoudersoverleg Energietransitie: S. Löwik (wethouder)
Portefeuillehoudersoverleg Wonen en Ruimte: P. Kok (wethouder)
Commissie van Advies voor Financiën: B. van Stiphout (wethouder)
Frequentie van terugkoppeling naar de raad
Structureel jaarlijks bij de kadernota (ter kennisneming), begroting (zienswijzeprocedure) en jaarrekening (ter kennisneming). Daarnaast wordt de raden via de 1e bestuursrapportage MRE geïnformeerd over de beleidsmatige uitvoering van het werkprogramma over de periode januari t/m mei en via de 2e bestuursrapportage over de financiële uitvoering van het werkprogramma over de periode januari t/m september. Tot slot wordt de raad ook tussendoor geïnformeerd over voor hen belangrijke ontwikkelingen onder meer via nieuwsbrieven door de MRE. Daarnaast worden voor raadsleden regelmatig regionale bijeenkomsten en digitale sessies georganiseerd.