Doel en openbaar belang
Per 1 januari 2015 is de Metropoolregio Eindhoven (MRE) actief als opvolger van het Samenwerkingsverband Regio Eindhoven ook wel de SRE. De ambitie is een sterke regio met behoud van het kenmerkende innovatieve Brainportprofiel en een stabiele sociale basis en vitale leefomgeving voor al onze inwoners. We willen als regio vanuit de ruimtelijk-economische opgaven waar we binnen de MRE gezamenlijk aan werken, de brede welvaart in de regio versterken. De fysieke schaalsprong is ook een kwaliteitssprong. Gezamenlijk streven we naar een gebalanceerde groei van de regio zeker ook vanuit sociaal-maatschappelijk oogpunt.
De ambitie is om een regio te zijn waarin mensen prettig kunnen wonen in een gezonde, groene leefomgeving en waar iedereen de kans krijgt om mee te doen en bij te dragen aan een sterke, toekomstbestendige economie.
De hoofdopgaven zijn Ruimte en wonen, Mobiliteit, Energietransitie, Economie en Vitaal landelijk gebied. Daarnaast geven binnen de MRE-samenwerking uitvoering aan het Beethoven convenant.
Tevens is het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) onder gebracht in deze gemeenschappelijke regeling. Het RHCe voert voor gemeenten wettelijk taken uit op het gebied van toezicht, behoud en openbaar maken van de cultuurhistorische informatie en is archiefbewaarplaats van de door onze gemeente en andere overheden in Zuidoost Brabant overgebrachte archieven.
Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij
Het leven van onze inwoners speelt zich steeds meer af binnen de hele regio en beperkt zich niet tot de gemeentegrenzen. Binnen de regio is sprake van één daily urban system. Daarom is het logisch om op regionaal niveau met elkaar samen te werken, omdat we samen, als geheel, meer kunnen bereiken. Gezamenlijk bepalen we koers richting 2040 en 2050 die vervolgens op subregionaal en/of lokaal niveau uitgewerkt en gerealiseerd wordt. Vanuit de MRE-samenwerking wordt als één regio opgetrokken richting het Rijk en de Provincie. Dit komt tegemoet aan de behoefte vanuit het Rijk en de Provincie om met regio's afspraken te maken. Daarnaast zijn wij via de MRE-samenwerking vertegenwoordigd in de stichting Brainport en de triple helix. Deze stichting bepaalt de strategie van de ontwikkelingsorganisatie Brainport Development. Al deze partijen samen zijn een serieuze gesprekspartner voor het Rijk en de Provincie waardoor er gelden beschikbaar komen om de regionale opgaven gezamenlijk op te pakken. Deze inspanningen hebben onder meer geleid tot het sluiten van het Beethoven convenant. Ook de Nuenense inwoners kunnen (indirect) profiteren van deze ontwikkelingen.
De gemeente brengt haar archief na verloop van tijd onder bij RHCe, voor zover deze documenten niet vernietigd (moeten) worden. Daardoor hoeven wij hiervoor geen eigen lokale voorziening te treffen.
Veranderingen en ontwikkelingen
Metropoolregio Eindhoven
Met de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 is een nieuwe bestuursperiode gestart. Het actualiseren van de Regionale Agenda (voorheen Samenwerkingsakkoord) is gekoppeld aan de nieuwe bestuursperiode. Daartoe is in de vorige bestuursperiode een overdrachtsdocument opgesteld die de basis vormt voor de nieuwe Regionale Agenda. De planning is dat deze nieuwe agenda in het voorjaar 2027 de de raden van de deelnemende gemeenten wordt vastgesteld.
We blijven samenwerken op de thema's Wonen en ruimte, Economie, Mobiliteit, Energietransitie en Vitaal landelijk gebied. Ook werken we gezamenlijk aan de uitvoering van de Beethovendeal waarin naast hiervoor genoemde thema's ook aandacht is voor voorzieningen en een 'groei in balans'. De focus verschuift van het ontwikkelen van visie, strategie en kaders naar realisatie van de opgaven. De aankomende bestuursperiode richten we ons als regio op het realiseren van de opgaven door invulling te geven aan de afspraken die we als regio gemaakt hebben. Tegelijkertijd blijft het noodzakelijk om de strategische visie te voeden en uit te dragen en richting te geven aan toekomstige keuzes en afspraken. De opdracht is daarmee tweeledig: het borgen van samenhang en richting en het versnellen van de uitvoering.
Om een bijdrage te leveren aan de uitvoering van de Beethovenopgaven is per 1 januari 2026 het Realisatiebedrijf binnen de MRE-organisatie ingericht. Daarnaast is fondsstrictuur ingericht om te komen tot een robuust, efficiënt en schaalbaar fondsmanagement. Daarmee kan de inzet van regionale investerings- en stimuleringsfondsen efficiënt en risicobeperkend plaatsvinden.
Regionaal Historisch Centrum Eindhoven
Het RHCe blijft zijn (wettelijk) taken uitvoeren op het gebied van archivering.
Landgoed Gulbergen
De voorziening Gulbergen is nog niet afgewikkeld, omdat de voormalige stortplaats officieel nog niet gesloten is en de nazorg nog niet is overgedragen aan de Provincie Noord-Brabant. In 2025 is de laatste hand gelegd aan het herzien van het nazorgplan. Overdracht aan de Provincie is voorzien in 2030. Om deze overdracht dan mogelijk te maken moeten nog verschillende werkzaamheden worden uitgevoerd. De overdracht gaat gepaard met het afbetalen van de eeuwige nazorgverplichting aan de Provincie. De MRE en de Provincie zijn hierover met elkaar in gesprek. In tegenspraak met eerdere berichten blijkt dat voor Gulbergen voldoende financiële middelen aanwezig zijn om de eeuwige nazorgverplichtingen te voldoen.
In 2020 is de erfpacht afgekocht, waardoor de MRE weer volledige zeggenschap heeft over de gronden en de ontwikkelingen in het gebied. Er is een ontwikkelvisie vastgesteld. In het zuidelijke deel staat recreatie centraal. De bedoeling is de gronden in dit gebied te verkopen aan een ontwikkelaar met goede plannen om dit gebied verder te ontwikkelen binnen de kaders van de ontwikkelvisie. De verwachting is dat deze gronden eind 2026 en anders in 2027 verkocht kunnen worden. In het noordelijke deel staat natuurinclusief gebruik centraal. In dit gebied zijn plannen voor een natuurbegraafplaats en een kleinschalig coöperatief gemengd boerenbedrijf Herenboeren. De verkoop van deze gronden wordt nog in 2026 afgewikkeld.
Risico's
Op basis van de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen Metropoolregio Eindhoven (vastgesteld door Algemeen Bestuur in juli 2018) wordt bepaald wat de organisatie onder risicomanagement verstaat en welke uitgangspunten hierbij worden gehanteerd. Tevens is bepaald welke risico’s door de MRE worden gedragen en welke door de deelnemende gemeenten. Als uitwerking van de nota zijn voor de MRE-organisatie de risico’s in beeld gebracht, geclassificeerd en financieel inzichtelijk gemaakt. Jaarlijks worden bij het opstellen van de begroting en jaarrekening deze risico’s opnieuw beoordeeld.
Als risico is opgenomen in de begroting 2027:
- Hogere kosten door inhuur (250.000 euro) bij de projecten die gesubsidieerd worden;
- Doelvermogen ten behoeve van de afkoop van de eeuwige nazorg van de voormalige stortplaats Gulbergen is ontoereikend (200.000 euro).
Afbreukrisico van geen deelname
Het risico is dat de gemeente zich buiten sluit als zij niet deelneemt aan de MRE-samenwerking. De MRE is de belangenbehartiger van de regio en weet middelen bij anderen (veelal via cofinanciering) los te krijgen. Bovendien zijn de opgaven zo complex en van zo'n schaalgrootte, dat het niet realistisch wij als kleine gemeente deze zelfstandig kunnen realiseren.
Alternatieven voor geen deelname
Naast MRE zijn er allerlei andere vormen van (gemeentelijke) samenwerking mogelijk. Zo werken de gemeenten Eindhoven, Helmond, Son en Breugel, Geldrop-Mierlo, Waalre, Veldhoven, Best, Oirschot en Nuenen op subregionaal niveau samen binnen Stedelijke Gebied Eindhoven (SGE). De agenda's van de beide samenwerkingsverbanden worden op elkaar afgestemd, zodat er geen sprake is van overlap. Deze SGE-samenwerking is versterkend aan de MRE-samenwerking en kan geen alternatief voor de MRE-samenwerking zijn.
Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging
Deelname door de 21 gemeenten in Zuidoost Brabant, zijnde de gemeenten: Asten, Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Deurne, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Heeze-Leende, Helmond, Laarbeek, Nuenen c.a., Oirschot, Reusel-De Mierden, Someren, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre.
Algemeen bestuur: F. van Genugten (burgemeester) en als plaatsvervanger: J. Tesser (raadslid)
Raadstafel21: J. Tesser en C. Eij (beide raadsleden)
Portefeuillehoudersoverleg Economie: M. van Dalen (wethouder)
Portefeuillehoudersoverleg Mobiliteit: M. Vrijnsen - de Corte (wethouder)
Portefeuillehoudersoverleg Vitaal groene leefomgeving: S. Kraaijeveld (wethouder)
Portefeuillehoudersoverleg Energietransitie: S. Kraaijeveld (wethouder)
Portefeuillehoudersoverleg Wonen en Ruimte: S. Kraaijeveld (wethouder)
Commissie van Advies voor Financiën: M. van Dalen (wethouder)
Frequentie van terugkoppeling naar de raad
Structureel jaarlijks bij de kadernota (ter kennisneming), begroting (zienswijzeprocedure) en jaarrekening (ter kennisneming). Daarnaast worden de raden via de 1e bestuursrapportage MRE geïnformeerd over de beleidsmatige uitvoering van het werkprogramma over de periode januari t/m mei en via de 2e bestuursrapportage over de financiële uitvoering van het werkprogramma over de periode januari t/m september. Tot slot wordt de raad ook tussendoor geïnformeerd over voor hen belangrijke ontwikkelingen en worden voor hen met enige regelmaat regionale bijeenkomsten over specifieke thema's georganiseerd.
De Raadstafel21 komt vier keer per jaar bijeen. Dan worden de twee Nuenense raadsleden geïnformeerd over wat er speelt en kunnen zij Nuenense standpunten inbrengen.