Financiering | Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030

Inleiding

Financiering betreft de wijze waarop de gemeente Nuenen de benodigde geldmiddelen aantrekt en (tijdelijke) overtollige geldmiddelen belegt. De uitvoering van deze paragraaf vindt plaats binnen de wettelijke kaders van het BBV en de wet Fido. Naast deze wetgeving is een treasurystatuut vastgesteld. In dit statuut zijn nadere regels opgenomen om daarmee de financieringsfunctie te sturen, te beheersen en te controleren. De paragraaf geeft inzicht in de rentelasten en -baten, het renteresultaat, de financieringsbehoefte en de wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten. De bedragen in onderstaande tabellen moeten vermenigvuldigd worden met € 1.000,-.

Interne en externe ontwikkelingen

Extern
Na een periode van renteverlagingen in 2024 en 2025, verhoogde de ECB de rente in juni 2026 met 0,25% naar 2,25% vanwege oplopende inflatie en stijgende energieprijzen.
De vooruitzichten blijven onzeker, met opwaartse risico's voor de inflatie en neerwaartse risico's voor de economische groei.

Intern
Voor de begroting zijn de volgende interne rentepercentages gebruikt, de berekening volgens BBV:

Renteschema	%
Rente over voorziening verliesgevende complexen bouwgrond	2,00%
Rente activa en grex afgerond (omslagrente)	0,80%

* Vanaf 2025 zijn de rentes van activa en grex gelijk aan elkaar, als gevolg van nieuwe BBV-regels (notitie rente).

In onderstaand schema is het renteresultaat berekend volgens BBV:

Stap	Renteschema	2027	2028	2029	2030
	De externe rentelasten over de korte en lange financiering	1.158	1.044	1.459	1.457
	De externe rentebaten	-33	-33	-33	-33
1	Saldo rentelasten en rentebaten	1.126	1.011	1.426	1.425
	De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend	-3	-2	-2	-2
	De rentelast van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend	3	2	2	2
2	Aan taakvelden toe te rekenen externe rente	0	0	0	0
3	Rente over eigen vermogen	0	0	0	0
3	Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)	45	46	47	48
4	Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente (1+2+3)	1.171	1.057	1.473	1.473
5	De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) actieve gronden	-387	-198	-170	-156
5	De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) activa	-668	-790	-912	-917
	Renteresultaat op het taakveld treasury (4+5)	116	70	391	400

Het genoemde renteresultaat komt terug op het taakveld treasury, maar is niet het enige resultaat op dat taakveld. Ook bijvoorbeeld ontvangen dividend wordt geraamd op het taakveld, maar maakt geen onderdeel uit van het renteschema.

Financieringsbehoefte

Op basis van de begroting 2027 wordt een meerjarige financieringsbehoefte opgesteld.

Boekwaarde 1-1	2027	2028	2029	2030
Activa	85.631	98.229	115.578	115.385
Grondexploitaties	46.392	22.678	19.292	17.519
Geldleningen OG*	-35.071	-26.351	-23.344	-20.336
Reserves en voorzieningen	-75.664	-72.588	-72.185	-72.410
	21.288	21.968	39.341	40.157

* Dit is de huidige leningenportefeuille.

Uit bovenstaand schema blijkt dat de komende jaren een financieringsbehoefte is tot een maximum van € 40 miljoen. Deze wordt gefinancierd met kasgeld- en langlopende geldleningen.

Beleidsvoornemen financiering
Financiële instellingen blijven terughoudend met het geven van een rentevisie. Ook BNG publiceert deze sinds enige tijd niet meer. Wij hanteren daarom meer een rentestrategie dan een rentevisie.
Onze strategie is om het renterisico te minimaliseren. Dat doen we door op verschillende momenten (zo nodig) langlopende leningen af te sluiten in de toekomst en door gebruik te maken van een mix van kortlopende en langlopende leningen. Daarmee creëren we ook flexibiliteit in de leningenportefeuille om in te spelen op interne en externe ontwikkelingen, zoals planning van investeringen en grex-projecten.
Ook moeten we rekening houden met de kasgeldlimiet. Deze bepaalt dat de gemiddelde vlottende schuld, over 3 achtereenvolgende kwartalen bezien, niet boven de 8,5% van het begrotingstotaal mag uitkomen. Ons uitgangspunt is dat we de overschrijding beperken tot maximaal 2 achtereenvolgende kalenderkwartalen.

Renterisicobeheer

De overheid heeft twee instrumenten voor het toetsen van het renterisico: de kasgeldlimiet en de renterisiconorm.

Kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet vormt de bovengrens waarmee een tijdelijk liquiditeitstekort gefinancierd kan en mag worden met een kortlopende geldlening (korter dan 1 jaar). Als het liquiditeitstekort een structureel karakter draagt moet een langlopende geldlening worden aangetrokken. Indien voor het derde achtereenvolgende kwartaal de kasgeldlimiet wordt overschreden moet de toezichthouder hiervan op de hoogte worden gesteld. Ook moet de kwartaalrapportage en een plan om binnen de kasgeldlimiet te blijven ter goedkeuring worden voorgelegd aan de toezichthouder. De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,5% van het begrotingstotaal.

Stap	Omschrijving	2027
	Bepalen toegestane kasgeldlimiet
	Omvang begrotingstotaal	76.434
	Percentage regeling	8,50%
1	Toegestane kasgeldlimiet	6.497
	Vlottende korte schuld
	Opgenomen gelden < 1 jaar	6.000
	Schuld in rekening courant	0
	Gestorte gelden door derden < 1 jaar	6
	Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld	0
2	Totaal vlottende korte schuld	6.006
	Vlottende middelen
	Contante gelden in kas	4
	Tegoeden in rekening courant	13.116
	Overige uitstaande gelden < 1 jaar	0
3	Totaal vlottende middelen	13.120
4	Totaal netto vlottende schuld (2-3)	-7.114
	Ruimte(+)/Overschrijdingen(-) (1-4)	13.611

Voor 2027 wordt met kasgeldleningen gewerkt tot de bovengrens van de kasgeldlimiet.

Renterisiconorm
De renterisiconorm stelt een grens aan het te lopen renterisico op de vaste schuld. De risiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en renteherzieningen niet hoger mogen zijn dan 20% van het begrotingstotaal (zie tabel hieronder).

Stap	Omschrijving	2027	2028	2029	2030
1	Renteherzieningen	0	0	0	0
2	Aflossingen	6.627	3.007	3.007	3.008
3 (1+2)	Renterisico	6.627	3.007	3.007	3.008
4	Begrotingstotaal	76.434	78.999	80.553	82.812
5	Percentage regeling	20%	20%	20%	20%
6 (4 x 5)	Renterisiconorm	15.287	15.800	16.111	16.562
7	Ruimte(+)/Overschrijdingen(-)	8.660	12.793	13.103	13.555

Voor de komende jaren is er ruimte om lang geld aan te trekken volgens de renterisiconorm.

Leningenportefeuille

Een belangrijk onderdeel van het financieringsbeleid vormt de omvang, flexibiliteit, gemiddelde looptijd en rentegevoeligheid van de leningenportefeuille. De leningenportefeuille van de gemeente ziet er als volgt uit:

Opgenomen langlopende leningen
Leningverstrekker	Looptijd		rente	oorspronkelijk	01/01/2027	31/12/2027
	Van	t/m
NWB	2015	2027	1,21%	220	20	0
Provincie NB	2017	2027	0,00%	2.321	2.093	2.093
BNG	2022	2027	1,28%	18.000	3.600	0
BNG	2022	2037	1,86%	25.000	18.333	16.667
BNG	2024	2034	2,64%	13.000	10.400	9.100
Totaal				58.541	34.446	27.860

Opgenomen langlopende leningen tbv woningbouw
Omschrijving	Looptijd		rente	oorspronkelijk	01/01/2027	31/12/2027
	Van	t/m
BNG	1991	2041	0,43%	1.180	625	584
Totaal				1.180	625	584