Toelichting overzicht van baten en lasten

De toelichting op het overzicht van baten en lasten bestaat uit drie onderdelen: de analyse van het overzicht van baten en lasten, het overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten en het overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves.

In de analyse van het overzicht van baten en lasten worden de verschillen toegelicht tussen het saldo van de baten en lasten in het jaar 2027 van deze begroting (2027  nieuw) en het jaar 2027 van de primaire meerjarenbegroting 2026-2029 (2027 oud). Die verschillen omvatten dus zowel begrotingswijzigingen met structurele gevolgen die al zijn vastgesteld bij raadsbesluiten in 2026, als de financiële aanpassingen die in deze begroting worden voorgesteld.

Bedragen x € 1.000

Toelichting verschillen per programma

Overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten

Terug naar navigatie - Overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten - Overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten

Als per jaarschijf van de meerjarenraming de structurele lasten gedekt zijn door structurele baten is er sprake van structureel evenwicht. Hiervoor is het van belang dat uit de begroting duidelijk blijkt welke geraamde baten en lasten structureel van aard zijn en welke incidenteel. Het structureel begrotingssaldo kan alleen bepaald worden door het begrotingssaldo te zuiveren van incidentele baten en lasten. 

Bij het opstellen van het overzicht van incidentele baten en lasten is uitgegaan van de ‘Notitie structurele en incidentele baten en lasten' die de Commissie BBV in 2024 gepubliceerd heeft. De incidentele posten worden onder het overzicht toegelicht. 

Incidentele baten en lasten 2027 2028 2029 2030
Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten
Programma 1 Bestuur, veiligheid en dienstverlening
Organisatieontwikkeling 100.000
Opstellen toekomstvisie 100.000
Programma 2 Sociaal domein
Wijk-GGD vroegsignalering 100.000
Programma 3 Samenleving
Kosten sociaal domein ten laste van reserve sociaal domein 188.700 291.350 399.323 399.323
Programma 4 Leefomgeving
Verkoop openbaar groen 85.000 85.000 85.000 85.000
Project Dommeldal (uit reserve groen voor rood) 100.000 100.000 100.000 100.000
Implementatiekosten omgevingswet 71.699
Bouwgrondexploitatie 4.790.000 4.790.000 4.863.000 4.863.000 4.940.000 4.940.000 4.939.000 4.939.000
Inkomsten bouwgrond tbv reserve bovenwijkse voorzieningen 50.000 50.000 50.000 50.000
Inkomsten bouwgrond tbv reserve sociale volkshuisvesting 125.000 125.000 125.000 125.000
Uitvoeringsprogramma duurzaamheidsmaatregelen (tlv reserve) 100.000
Regionale mobiliteit - KTM (tlv reserve) 210.000 210.000 210.000 210.000
Programma 5 Financiën en organisatie
Saldo 2027 ten laste van reserve 231.076
Incidentele baten en lasten < € 50.000 0 118.500 35.000
Incidentele mutaties reserves
Programma 1 Bestuur, veiligheid en dienstverlening
Niet van toepassing
Programma 2 Sociaal domein
Storting reserve sociaal domein 188.700 291.350 399.323 399.323
Programma 3 Samenleving
Niet van toepassing
Programma 4 Leefomgeving
Onttrekking reserve groen voor rood project Dommeldal 100.000 100.000 100.000 100.000
Kosten omgevingswet 71.699
Storting bouwgrondreserve bovenwijkse voorzieningen 50.000 50.000 50.000 50.000
Storting bouwgrondreserve sociale volkshuisvesting 125.000 125.000 125.000 125.000
Onttrekking uitvoeringsmiddelen duurzaamheid 100.000
Regionale mobiliteit - KTM 210.000 210.000 210.000 210.000
Programma 5 Financiën en organisatie
Onttrekking algemene reserve tbv resultaat 2027 231.076
Incidentele mutaties baten en lasten < € 50.000 75.000 35.000
Totaal 6.026.475 6.284.975 5.759.350 5.674.350 5.909.323 5.824.323 5.908.323 5.823.323
Saldo van incidentele baten en lasten -258.500 85.000 85.000 85.000
Totaal saldo meerjarenraming incl. aanpassingen 326.349 -1.525.661 -1.766.069 -1.411.494
Structureel begrotingssaldo 584.849 -1.610.661 -1.851.069 -1.496.494
+/+ is voordeel, -/- is nadeel

Toelichtingen 

Organisatieontwikkeling:
Het ontwikkelprogramma 'Nuenen ontwikkelt door' geeft aan hoe we de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie vormgeven. Dit programma loopt door tot en met 2027.

Opstellen Toekomstvisie:
Vanuit het coalitieakkoord Verantwoord Vooruit gaan we een langetermijnvisie opstellen die richting geeft aan de ontwikkeling van Nuenen.
We streven ernaar de Toekomstvisie Nuenen 2050 voor de zomer van 2027 vast te stellen.

Wijk-GGD vroegsignalering:
Dit project is in 2024 gestart en wordt voortgezet in 2027. Het is mede afhankelijk van landelijke financiering, die nog onduidelijk is, of deze pilot structureel zal worden voortgezet.

Reserve sociaal domein:
In 2026 is een bestemmingsreserve sociaal domein ingesteld om de komende jaren verwachte kostenstijgingen op te kunnen vangen. We gaan ervan uit dat deze de komende jaren zullen optreden. De kostenstijging kunnen we dekken uit deze reserve. De dekking uit de reserve staat onderaan de tabel. We gaan ervan uit dat de kostenstijging tijdelijk is in het licht van de Hervormingsagenda. Er wordt in de jaren 2026 tot en met 2029 een bedrag in de reserve gestort zoals de raad bij de begroting 2026 heeft besloten.

Verkoop openbaar groen:
Verkoopbaten openbaar groen worden altijd aangemerkt als incidentele baten, omdat een stuk grond maar eenmaal verkocht kan worden. Voor de direct daarmee verband houdende lasten geldt hetzelfde. 

Project Dommeldal:
Gedurende een aantal jaren worden projecten in het Dommeldal uitgevoerd ten laste van de bestemmingsreserve groen voor rood. Een onttrekking uit een reserve moet altijd als incidenteel worden aangemerkt. De dekking uit de reserve staat onderaan de tabel.

Implementatiekosten omgevingswet:
Er zijn aanzienlijke bedragen in de meerjarenraming opgenomen voor de omgevingswet, die is ingegaan op 1-1-2024. Een deel van deze kosten betreft implementatiekosten. Deze lopen tot en met 2027 door en brengen we ten laste van de bestemmingsreserve omgevingswet. De dekking uit de reserve staat onderaan de tabel.

Bouwgrondexploitatie:
Baten en lasten in de grondexploitatie zijn altijd incidenteel van aard, evenals de stortingen in de grex-bestemmingsreserves.

Uitvoeringsbudget duurzaamheid en klimaat:
Voor duurzaamheid worden projecten opgezet met een duur van 4 jaar, tot en met 2027. De kosten worden ten laste van de reserve klimaatmiddelen gebracht. Kosten van duurzaamheid en klimaat moeten passen binnen de rijksgelden en de bestaande bestemmingsreserve, er worden geen structurele middelen voor ingezet. De dekking uit de reserve staat onderaan de tabel.

Regionale mobiliteit:
Eind 2025 is afgesproken dat alle 21 MRE-gemeenten bijdragen aan de cofinanciering van het regionale pakket KTM-2 . Dit gebeurt naar rato van het aantal inwoners. Het betreft een bijdrage aan de projecten verspreid over de komende 4 jaren. We brengen deze (tijdelijke) kosten ten laste van de algemene reserve bouwgrondexploitatie. De dekking uit de reserve staat onderaan de tabel.

Overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves

Terug naar navigatie - Overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves - Overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves
2027 2028 2029 2030
Omschrijving Toevoeg. Onttrek. Toevoeg. Onttrek. Toevoeg. Onttrek. Toevoeg. Onttrek.
Dekkingsreserves
Dekkingsreserve aansluiten Nuenen Z-W op A270 7.552 7.552 7.552 7.552
Dekkingsreserve HOV2 2.508 2.508 2.508 2.508
Dekkingsreserve ecologische verbindingszone Hooidonk 870 870 870 870
Dekkingsreserve hybrideveld RKGSV Gerwen 14.288 14.288 14.288 14.288
Dekkingsreserve renovatie Hongerman 25.000 25.000 25.000 25.000
Dekkingsreserve renovatie Klooster 75.410 75.410 75.410 75.410
Dekkingsreserve Klooster nieuwe stijl 71.188 71.188 71.188 71.188
Dekkingsreserve snelheidsremmende maatregelen Boord 1.442 1.442 1.442 1.442
Dekkingsreserve herontwikkeling woonwagenlocatie Bosweg 0 46.000 46.000 46.000
Dekkingsreserve Verduurzaming kleedaccommodatie EMK 1.213 6.013 6.013 6.013
Dekkingsreserve personele kosten Klooster 20.000 20.000 20.000 20.000
Dekkingsreserve personele kosten Hongerman 0 12.500 12.500 12.500
Totaal dekkingsreserves 219.471 282.771 282.771 282.771
 Totaal 219.471 282.771 282.771 282.771